Ndër leximet e mia të fundit është një autore suedeze, libri
i së cilës më ra rastësisht ndër duar. Letërsinë nordike e njoh pak, ndaj
kureshtja për të zbuluar më tepër për të sidomos në këndvështrimin e një
shkrimtareje bashkëkohore ngjalli shpejt interes tek unë. Libri “Deri në frymën
e fundit” i Anne Sward është një histori e veçantë, e cila më rikthen në
leximin e librave më një nga temat e mia të parapëlqyera, fëmijërinë dhe
ndikimin e saj në formimin e personalitetit të individit.
Historia zhvillohet në Suedinë e viteve ‘60, brenda një
familje të madhe emigrantësh, ku mbizotëron një dashuri e paqtë për secilin
pjestar. Foshnjëza që vjen në jetë, shkurtimisht e quajtur Lo është dhurata e
bukur të cilën të gjithë të rriturit mezi e presin. Lo rritet me shumë përkujdesje
e dashuri nga prindërit, gjyshërit e të afërmit, aq shumë saqë nganjëherë e ëma
e shfaq këtë si shqetësim që mund t’i hapi telashe më vonë.
Kjo lloj përkundesje dhe dashurie e bën atë të ëmbël, të çiltër,
por të vetmuar mes gjithë të rriturve teksa nuk gjen një moshatar për t’u miqësuar.
Shtëpia e tyre e madhe në periferi është gjithçka që mund të duhet për të
rritur një fëmijë të lumtur pranë natyrës. Megjithatë gjithë jeta e saj e
zakontë prej gjashtë vjeçcare merr një kthesë tjetër kur në një mbrëmje
të frkshme troket Lukas. Lukas është rreth të trembëdhjetave dhe dy të vegjëlit
hyjnë në jetët e njëri-tjetrit gjatë frikës dhe tmerrit që kaplon gjithë
fshatin prej rënies së një zjarri të pazakontë.
Miqësia e tyre nuk ngjan aspak si e çdo dysheje fëmijësh të
tjerë, pikërisht sepse mënyra e rritjes së tyre nuk është e ngjashme. Lukas, një
tjetër fëmijë i ardhur prej një familje emigrantësh, ndryshe nga Lo, dashurinë
e të atit nuk e ndjen kurrë. Edhe pse më i rritur se ajo, Lo arrin t’i ofrojë
ngrohtësinë e një familje të vërtetë, me pafajsinë, dëlirësinë dhe naivitetin që
i përfshin të dy ata. Shtëpia e braktisur e peshkatarëve në mes të pyllit është
arratisja e tyre e ëmbël, vendi ku zbulohen librat më të bukur, ku kredhen në
lexim, në hulumtimin e natyrës, në ecejaket e bukura mes pyllit, pllaquritjet në
liqen e në zbulimin e vetvetes teksa të dy rriten.
Gjithçka merr një rrjedhë tjetër në ditëlindjen e pesëmbëdhjetë
të Lo-së, teksa ajo gjendet mes qiellit e tokës dhe plot dyshime për
Lukasin,marrëdhënien e tyre unike dhe të ardhmen e saj.
Ky libër rrëfehet nga vetë Lo dhe gjatë të gjithë rrugëtimit
narrativ haset sinqeriteti, pasiguritë dhe pyetjet që i çukisin mendjen. Herë
duket si një rrëfim i plotë, e herë të tjera sikur ngec prej frikës së saj për
të thënë gjithçka ose thjeshtë prej të qënit vocërrak. Në thelb, ngjarjet tregojnë dhe një herë rëndësinë e një fëmijërie
të jetuar në mënyrën e duhur dhe të balancuar. Pavarësisht gjithë dashurisë
familjare, Lo gjente veten në shtëpinë e harruar në pyll, pranë Lukas dhe botës
së tyre të përbashkët, të ndërtuar me ëndërrime. Ajo çka mbetet nga kjo marrëdhënie
pasi të dy rriten dhe pësohet një krisje pak e shpjeguar prej Lo-së është një
ndjenjë jopërmbushmërie. Lo ndihet gjithnjë një gjysmë, prej faktit që në marrëdhien
e tyre asgjë nuk u tha kurrë shkoqur, prej paragjykimeve të të rriturëve,
pengesave që ata krijonin dhe frikës se diku po gabonin në miqësinë e tyre.
Ky roman veçse i veçantë e i këndshëm, mendoj se mbart
mesazhe të rëndësishme rreth mirërritjes së fëmijëve. Nganjëherë prindërit duke
u munduar t’i mbrojnë fëmijët i ngurtësojnë, i mbyllin e ndalojnë të jenë të
lirë duke u bërë më vonë përgjegjës për të rritur të pazotë të
njohin mirë veten, të paguximshëm për të shprehur ndjenjat e tyre dhe të paaftë
për të marrë në dorë jetët e tyre.
Mendoj se ky libër duhet të lexohet nga prindërit për t’i
rikujtuar rëndësinë e lirisë edhe te më të vegjlit. Ky roman i shkruar bukur shërben
për të kuptuar se kontrolli dhe ndjenja e posesivititetit ndaj fëmijëve nuk është
asnjëherë e shëndosh, nëse fëmijën e shndërron në të ndrydhur dhe të
padeshifrueshëm edhe nga vetë prindërit e tij.
Së dyti, libri ka element të këndshëm, të cilët më kujtojnë
realizmin magjik. Përshkrimet e miqësisë së Lukas dhe Lo-së janë aq të gjalla e
të bukura saqë do doje mos të përfundonin kurrë.
Së treti, libri është një ndërthurje realitetesh të cilat
duken të largëta, por zemra e historive është e prekshme nga të gjithë ne në përditshmëri.
Të tillë libra ndihmojnë edhe në emancipimin dhe zhvillimin e mentalitetit të
shoqërisë.
Në përfundim do të thoja se ky libër do jetë ideali për t’u shijuar brenda një fundjave. Historia do ju bëjë të mos e lëshoni derisa ta përfundoni e përveç kësaj gjatë ditës së nesërme të përfundimit me siguri do e gjeni veten duke përfunduar punët e përditshme, por në të vertëtë duke reflektuar mbi librin, mesazhet e saj dhe delikatesën me të cilën duhet të rriten fëmijët.
Ju ftoj në leximin e “Deri në frymën e fundit”!
Lexohemi shpejt,
©RE
*Ky artikull nuk lejohet të ribotohet pa lejen e autores.
Comments
Post a Comment